ข้อสำคัญ: บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำปรึกษาทางกฎหมาย หากมีข้อสงสัยหรือข้อพิพาท ควรปรึกษาทนายความหรือผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายโดยตรง
ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจการให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2568 ของ สคบ. ปรับปรุงจากฉบับ พ.ศ. 2562 และ มีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่ 4 กันยายน 2568 โดยขยายให้ครอบคลุมผู้ให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยตั้งแต่ 3 หน่วยขึ้นไป (ลดจากเดิม 5 หน่วย) ทั้งอพาร์ตเมนต์ ห้องเช่า คอนโด และบ้านให้เช่า สัญญาที่ทำหลังวันดังกล่าวต้องมีข้อความตามที่ สคบ. กำหนดครบทุกข้อ — ข้อสัญญาที่ขัดประกาศหรือเอาเปรียบผู้เช่าถือว่าไม่มีผลทางกฎหมาย (โมฆะ)
หอพักนักศึกษา ที่จดทะเบียนตาม พ.ร.บ. หอพัก พ.ศ. 2558 (ผู้พักเป็นนักศึกษา อายุไม่เกิน 25 ปี) ยังต้องปฏิบัติตามกฎหมายหอพักด้วยอีกฉบับหนึ่ง ส่วนหอพัก/ห้องเช่าที่ปล่อยให้คนทำงานหรือบุคคลทั่วไป ถือเป็น "อาคารเพื่ออยู่อาศัย" อยู่ใต้ประกาศ สคบ. ฉบับนี้โดยตรง — อ่านภาพรวมทั้งสองกฎหมายได้ที่ กฎหมายหอพัก 2568 ฉบับครบจบ
บทความนี้รวบรวม 10 ข้อสำคัญที่สัญญาเช่าต้องมี จากข้อมูลของ สภาผู้บริโภค (tcc.or.th) พร้อมลิงก์ แบบสัญญามาตรฐาน 2 แบบ (ระยะสั้น/ระยะยาว) ที่ สคบ. จัดทำไว้ให้โหลดฟรี
10 ข้อสำคัญ สัญญาห้องเช่า ต้องมี (ตาม สคบ. 2568)

1. ข้อมูลคู่สัญญา
ระบุชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประชาชน และที่อยู่ของทั้งเจ้าของหอพักและผู้เช่าให้ครบถ้วน เพื่อให้ทราบว่าใครเป็นคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายอย่างชัดเจน
2. รายละเอียดห้อง/อาคาร
ระบุเลขที่ห้อง ชั้น ชื่ออาคาร และที่ตั้งของหอพักให้ชัดเจน รวมถึงขนาดพื้นที่และ สภาพห้องที่ส่งมอบ
3. ระยะเวลาการเช่า
ระบุวันเริ่มต้นและวันสิ้นสุดของสัญญา หรือระบุว่าเป็นสัญญารายเดือนต่อเนื่อง พร้อมเงื่อนไขการต่อสัญญา
4. อัตราค่าเช่าและกำหนดการชำระเงิน
ระบุจำนวนค่าเช่าต่อเดือน วันครบกำหนดชำระ และช่องทางชำระเงินที่รับ หากมีค่าปรับกรณีชำระล่าช้า ต้องระบุอัตราให้ชัดเจนด้วย
5. อัตราค่าน้ำ-ค่าไฟ ห้ามเก็บเกินอัตราที่รัฐเรียกเก็บจริง ⚡
นี่คือข้อที่เปลี่ยนแปลงสำคัญที่สุดในฉบับ 2568 สัญญาต้องระบุอัตราค่าไฟและค่าน้ำต่อหน่วยพร้อมวิธีคำนวณ ไม่ใช่แค่ "ตามมิเตอร์" และ ต้องคิดไม่เกินอัตราที่การไฟฟ้า (กฟน./กฟภ.) และการประปา (กปน./กปภ.) เรียกเก็บจริง — ห้ามบวกกำไรส่วนต่างเข้าไปในค่าน้ำค่าไฟ
| รายการ | ตัวอย่างการระบุในสัญญา (ตามกฎหมายใหม่) |
|---|---|
| ค่าไฟ | ตามอัตราการไฟฟ้าเรียกเก็บจริง (ประมาณ 4–5 บาท/หน่วย รวมค่า Ft) อ่านจากมิเตอร์ย่อยห้องพัก วันที่ 1 ของทุกเดือน |
| ค่าน้ำ | ตามอัตราการประปาเรียกเก็บจริง หรือเหมาจ่ายเท่าที่จ่ายจริง (ห้ามตั้งเรตกำไร) |
ระวัง: การเก็บค่าไฟ "หน่วยละ 7–8 บาท" แบบที่หลายหอเคยทำ ถือว่า เก็บเกินอัตรารัฐ และมีโทษอาญาตามประกาศ สคบ. 2568 (ยกเว้นค่าบริการส่วนกลาง/ค่าดูแลมิเตอร์ ที่ต้องแยกรายการและระบุในสัญญาให้ชัด)
6. อัตราค่าบริการอื่น ๆ ระบุวิธีการคำนวณชัดเจน
ค่า WiFi, ค่าจอดรถ, ค่าส่วนกลาง และค่าบริการอื่น ๆ ทุกรายการต้องระบุจำนวนและ วิธีคิดให้ชัดเจน ห้ามเรียกเก็บค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้ระบุไว้ในสัญญา
7. จำนวนเงินประกันและเงินค่าเช่าล่วงหน้า (สัญญารายเดือนรวมไม่เกิน 3 เดือน)
สคบ. กำหนดเพดานเงินที่เรียกเก็บล่วงหน้าไว้ชัดเจน:
- สัญญาเช่ารายเดือน (ระยะสั้น): เงินประกัน + ค่าเช่าล่วงหน้า รวมกันไม่เกิน 3 เดือน ของค่าเช่า
- สัญญาเช่ารายปี (ระยะยาว): รวมกันไม่เกิน 1 ปี ของค่าเช่า
- ค่าเช่าล่วงหน้าเรียกเก็บได้ ไม่เกิน 1 เดือน
ต้องคืนเงินประกันภายใน 7 วันทำการ หลังสัญญาสิ้นสุดและผู้เช่าส่งมอบห้องคืน จะหักค่าเสียหายได้ เฉพาะความเสียหายที่เกินการเสื่อมสภาพตามปกติ (wear & tear) เช่น สีผนังซีดหรือพื้นสึกตามอายุการใช้งานหักไม่ได้ และการหักทุกครั้งต้อง แจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมหลักฐาน (รูปถ่าย/ใบเสนอราคาซ่อม)
8. เงื่อนไขการผิดสัญญาและการระงับสัญญา
ระบุกรณีที่ถือว่าผิดสัญญา เช่น ค้างค่าเช่าเกินกี่วัน, ฝ่าฝืนกฎหอพัก และขั้นตอนการบอกเลิกสัญญา พร้อมระยะเวลาแจ้งล่วงหน้า ตามฉบับ 2568 การบอกเลิกสัญญาต้องแจ้งเป็นหนังสือ ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน (กรณีปกติ) หรือ ไม่น้อยกว่า 7 วัน กรณีผู้เช่าก่อความเสียหายร้ายแรงหรือรบกวนผู้อื่น
ห้ามเด็ดขาด: แม้ผู้เช่าค้างค่าเช่า เจ้าของก็ ห้ามล็อกห้อง ตัดน้ำ ตัดไฟ หรือขนย้าย/ยึดทรัพย์สินของผู้เช่าโดยพลการ ต้องดำเนินการตามขั้นตอนกฎหมายเท่านั้น
9. ใบหลักฐานการตรวจรับสภาพอาคาร
ควรแนบหรืออ้างอิง "ใบตรวจรับสภาพห้อง" (Check-in Checklist) เป็นส่วนหนึ่งของสัญญา บันทึกสภาพห้อง เฟอร์นิเจอร์ และอุปกรณ์ทุกชิ้นพร้อมภาพถ่าย เพื่อป้องกันข้อพิพาทตอนย้ายออก
10. การลงลายมือชื่อ
สัญญาต้องมีลายมือชื่อทั้งเจ้าของหอพักและผู้เช่า พร้อมพยาน (ถ้ามี) และวันที่ทำสัญญา แนะนำให้ทำสัญญา 2 ฉบับ เจ้าของและผู้เช่าเก็บคนละฉบับ (สัญญาอิเล็กทรอนิกส์/e-signature ก็มีผลตามกฎหมายเช่นกัน)
ข้อห้ามและหน้าที่เพิ่มเติมที่ฉบับ 2568 กำหนด
นอกจาก 10 ข้อข้างต้น ประกาศ สคบ. 2568 ยังเพิ่มหน้าที่และข้อห้ามที่เจ้าของต้องรู้:
- ห้ามปรับขึ้นค่าเช่า/ค่าบริการกลางคัน — ต้องคงอัตราตามสัญญาจนกว่าจะครบกำหนด
- ห้ามเรียกเก็บค่าต่อสัญญา เมื่อผู้เช่าต่อสัญญาเดิม
- ต้องส่งใบแจ้งหนี้ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 3 วัน ก่อนถึงกำหนดชำระ
- ต้องออกหลักฐานการรับชำระเงิน ทุกครั้งที่เก็บค่าเช่าหรือค่าบริการ
- ห้ามใส่ข้อความที่ตัดสิทธิ์ผู้เช่าตามกฎหมาย เช่น ให้ผู้เช่ารับผิด wear & tear หรือสละสิทธิ์ฟ้องร้อง
บทลงโทษ: ผู้ให้เช่าที่ใช้สัญญาไม่เป็นไปตามประกาศ มีโทษ จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 57
ดาวน์โหลดแบบสัญญามาตรฐานจาก สคบ. ฟรี
พร้อมประกาศฉบับ 2568 สคบ. จัดทำ แบบสัญญาเช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยมาตรฐาน 2 แบบ ที่ผ่านการตรวจสอบทางกฎหมายแล้ว เลือกใช้ให้ตรงกับรูปแบบการเช่าของหอ:
- แบบระยะสั้น — สำหรับสัญญาเช่ารายเดือน (หอพัก/ห้องเช่าทั่วไป)
- แบบระยะยาว — สำหรับสัญญาเช่ารายปี (3 ปีขึ้นไป)
| ประกาศ + แบบสัญญามาตรฐาน (สคบ.) | ดาวน์โหลดจากเว็บไซต์ สคบ. (ocpb.go.th) → |
| แบบสัญญามาตรฐาน (ราชกิจจานุเบกษา) | ดาวน์โหลด PDF จากราชกิจจานุเบกษา → |
| บทความอ้างอิง | สภาผู้บริโภค — 10 ข้อสำคัญ สัญญาห้องเช่า → |
มีปัญหาเรื่องสัญญาเช่า ติดต่อ สคบ. ได้เลย
หากพบว่าสัญญาเช่าไม่เป็นธรรม หรือเจ้าของหอพักเก็บเงินเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด สามารถร้องเรียนได้ที่ สายด่วน สคบ. โทร. 1166 (ฟรีทุกเครือข่าย)
จัดการสัญญาเช่าดิจิทัลครบ 10 ข้อกับ DormBix
DormBix มี template สัญญาเช่าดิจิทัลที่ครอบคลุมทั้ง 10 ข้อตาม สคบ. 2568 ครบถ้วน เจ้าของหอพักสร้างสัญญา ส่งให้ผู้เช่าเซ็นผ่านมือถือ และเก็บบันทึกใบตรวจรับสภาพห้อง ได้ในที่เดียว โดยไม่ต้องพิมพ์กระดาษหรือกังวลว่าสัญญาจะขาดข้อสำคัญ
อ่านเพิ่มเติม: กฎหมายหอพัก 2568 ฉบับครบจบ • วิธีทวงค่าเช่าในคลิกเดียว
ข้อมูลอ้างอิง: สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) · สภาผู้บริโภค (tcc.or.th) — ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจการให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2568 (มีผลบังคับใช้ 4 กันยายน 2568) ข้อมูลกฎหมายอาจมีการเปลี่ยนแปลง ควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายก่อนดำเนินการ อัปเดตล่าสุด: กันยายน 2568